Samenleving centraal in coalitieakkoord

De coalitie zet in op verandering in het sociaal domein en voortzetting van het beleid in het fysieke domein, blijkt uit het coalitieakkoord 2026–2030 van D66, VVD en CDA. Streven is Nederland veilig te houden door meer investeringen in defensie en meer taken (weer) bij de samenleving neer te leggen.

Dichter bij en door mensen

Gemeenten en verenigingen spelen daarin een belangrijke rol. Wijken en maatschappelijke voorzieningen zijn aangrijpingspunt om grote maatschappelijke opgaven op te lossen. Sociaal zetten de partijen in op meer preventie, minder lichte zorg en een stevige rol voor de samenleving zelf. Gemeenschappen moeten worden versterkt en verenigingen moeten worden ontlast van regeldruk en hun te zware verantwoordelijkheden. Daar kunnen we bij helpen.

Gezonde en weerbare samenleving

De coalitie zet ook in op kansrijk opgroeien, sterke basisvaardigheden en praktijkgericht leren. De bezuinigingen in het onderwijs worden teruggedraaid. Artikel 23 staat niet ter discussie. De hervorming van kindregelingen: kinderbijslag en kindgebonden budget gaan op termijn naar één kindregeling met meer voorspelbaarheid. Ook sport en cultuur worden in het coalitieakkoord genoemd als expliciet onderdeel van een gezonde samenleving.

Belangrijke plekken

Belangrijke plekken voor een gezonde samenleving en veilige buurten en wijken zijn volgens de partijen:

ontmoetingsplekken en gemeenschapsvoorzieningen
schoolgebouwen als ankerpunt in de buurt
bibliotheken als plek voor (digi) taal en ontmoeting
sport en buitenspelen voor preventieve gezondheid
goede spreiding cultuurvoorzieningen
broedplaatsen, campussen en innovatieclusters
crisisplekken voor ggz patiënten
locaties voor crisissituaties zoals buurthuizen (samenredzaamheid) en brandweerkazernes

Nieuwbouwlocaties moeten integraal worden ontwikkeld. Er is aandacht voor de spreiding van sociale functies.

Geen bekostiging, wel investeringen

Voor de noodzakelijke investeringen in schoolgebouwen heeft de coalitie geen extra geld uitgetrokken. Wel willen ze voor schoolgebouwen de bestaande mogelijkheden en middelen benutten, bijvoorbeeld die van het Groeifonds. Ook wil de coalitie investeren in een gemeenschapsfonds voor buurthuizen, dorpshuizen en andere ontmoetingsplekken die het sociale fundament van wijken en dorpen vormen.

Gemeenten en samenleving aan zet

Het akkoord legt veel verantwoordelijkheid bij gemeenten en de samenleving. Gemeenten krijgen een grotere rol in het zorgen voor voldoende, betaalbare en goed gespreide voorzieningen in dorpen, buurten en wijken, zodat de samenleving haar ding kan doen. Dat vraagt om scherpe keuzes, integrale gebiedsontwikkeling, structurele financiering en het beter benutten van bestaande gebouwen. Maatschappelijk vastgoed ontwikkelt zich daarmee steeds meer tot een strategisch instrument om sociale doelen te realiseren.

Genoeg kansen voor ontwikkeling

Het akkoord vraagt om een focus op doelen en hervorming en samenwerking over de sectoren heen. Als doelgerichte en integrale (gebieds)ontwikkeling leidend is, ligt er ook een basis voor het ombuigen van geld (nationaal en lokaal) naar plekken die beter aansluiten bij de behoefte van de samenleving en voor meervoudig ruimtegebruik (betere exploitatie). Voor het gebruik van de ruimte kunnen verenigingen worden ontzorgd en ondersteund via bijvoorbeeld makelpunten voor initiatieven en nieuwe gemeenschapsgebouwen met zelfservice. Kortom: genoeg werk aan de winkel.