“Met een warmtecollectorveld kun je als gemeente de ruimte van een kunstgrasveld dubbel gebruiken. Het warmtecollectorsysteem wint warmte uit het kunstgras en zet dat in voor gebouwen in de buurt. Slim, duurzaam én ruimtelijk efficiënt”, vertelt Leander Lignac, Specialist Verduurzaming Sportaccommodaties bij het Kenniscentrum Sport & Bewegen.
Hete kunstgrasvelden
Kunstgrasvelden kunnen in de zomer aanzienlijk opwarmen. Volgens onderzoek ligt de oppervlaktetemperatuur daarbij 9,4 tot 33,7 °C hoger dan die van natuurgras. Leander: “Op warme dagen kan de temperatuur oplopen tot niveaus die onaangenaam zijn voor sport. Dit komt doordat de synthetische materialen in het veld zonlicht absorberen en warmte vasthouden. Het is een kans om deze warmte te gebruiken als duurzaam alternatief voor gas om gebouwen of woningen van warmte te voorzien.”
Hoe werkt het systeem?
Onder het kunstgras ligt een netwerk van leidingen met vloeistof. Die vloeistof warmt op door zoninstraling en de hitte van het veld. De warmte wordt opgeslagen in de grond, bijvoorbeeld in een warmte-koude-opslag (WKO) of wordt direct gebruikt. Het collectorveld vormt hiermee een duurzame bron voor een warmtepomp die de temperatuur zo nodig verhoogt en vervolgens gebruikt voor verwarming en warm tapwater.
De werking lijkt op die van een zonneboiler. De warmte is in te zetten op warme én koude dagen: in de zomer door die warmte op te slaan, in de winter voor veldverwarming of gebouwverwarming.
Win-win-win
De warmte uit het veld is op verschillende manieren toepasbaar, bijvoorbeeld voor clubgebouwen, scholen, zwembaden en zelfs hele woonwijken, waarmee het collectorveld bijdraagt aan de duurzaamheidsambities van een gemeente. Zeker als de warmtevraag in de buurt hoog is, zoals bij een zwembad, loont de investering. Het is een waardevolle schakel in de energietransitie.
Daarnaast draagt het systeem bij aan klimaatadaptatie: het koelt het veld af op hete dagen en helpt daarmee de hittestress tegen te gaan.
Voor de sporters is het een extra voordeel dat het veld op warme dagen minder warm wordt en in de winter kan worden ingezet als veldverwarming.
Wat levert het op?
Een collectorveld ter grootte van een voetbalveld bespaart jaarlijks zo’n 150.000 tot 300.000 m³ gas. Dat staat gelijk aan het verbruik van 150 tot 300 huishoudens, afhankelijk van het type woning. De precieze opbrengst hangt samen met onder meer zoninstraling, systeemkeuzes en gebruik.
“Naast directe besparing op fossiele energie levert het systeem maatschappelijke waarde op”, zegt Leander. “Minder CO₂-uitstoot, betere benutting van ruimte en meer comfort op het sportveld. Kortom, een toekomstbestendig kunstgrasveld.”
Kosten en terugverdientijd
De aanleg van een volledig nieuw veld inclusief collectorveld kost grofweg tussen de €1,5 en €3,5 miljoen. Dat is inclusief warmtepomp, WKO en distributie-infrastructuur. Deze kosten zijn een inschatting en hangen sterk af van het ontwerp, de afstand tot afnemers en de bestaande infrastructuur.
De aanpassing van een bestaand kunstgrasveld naar een collectorveld ligt tussen de €300.000-€500.000. Dit bedrag is exclusief de benodigde installaties voor warmteontsluiting en de afstand tot de warmteafnemer of het warmtenet.
Volgens de Top 10 FAQ Collectorvelden, opgesteld door Kenniscentrum Sport & Bewegen in samenwerking met VSG, VNG en NPLW, is de terugverdientijd lastig te voorspellen.
Samenwerking is cruciaal
Een collectorveld raakt meerdere gemeentelijke domeinen: sport, vastgoed, duurzaamheid, financiën, inkoop en gebiedsontwikkeling. Succesvolle realisatie vraagt om samenwerking tussen afdelingen en het betrekken van partners in de omgeving.
Het beste moment om een collectorveld aan te leggen is bij vervanging van een bestaand kunstgrasveld. Dan voorkom je dubbel werk en kun je de investering in één keer meenemen.
Innovaties om naar uit te kijken
E-Silo start tot eind winter met een test voor waterbuffering met een output van 90 graden. Deze watersilo’s werken als batterij voor overtollig opgewekte stroom. De eerste testresultaten worden in 2027 verwacht.
Wanneer interessant?
Collectorvelden komen vooral in beeld bij vervanging van een bestaand kunstgrasveld. Als het veld wordt ingezet als energiebron, er voldoende warmtevraag in de omgeving is en er gebruik wordt gemaakt van subsidies, kan een collectorveld een zeer waardevolle investering zijn. De lange termijn opbrengsten zijn duidelijk: tegengaan van netcongestie, het verlagen van de energierekening, klimaatadaptief bouwen en het comfort van spelers op de velden verhogen.
Ook meedoen?Dit bericht is tot stand gekomen naar aanleiding van een vraag van een van de leden van het kennisnetwerk: Sportieve Vastgoedmanagers. In dit netwerk bespreken we actuele zaken om elkaar vooruit te brengen. Wil je ook meedoen? Mail dan naar info@bouwstenen.nl. |
Image
|
Meer informatie
- Netwerk: Sportieve vastgoedmanagers
- Webinfo: Uitleg over werking (Bouwend Nederland)
- Webinfo: Uitleg over werking (Sandse United)
- Webinfo: De opbrengst van Zwolle (Fieldmanager, 2022)
- Raadsbrief: Herinrichting sportpark Herungerberg – collectorveld (Venlo, 2025)
- Webinfo: Top 10 FAQ Collectorvelden (Kenniscentrum Sport & Bewegen, VSG, VNG, NPLW)
- Website: waterbuffering op 90 graden (E-Silo, 2026)
Gemeenten die al collectorvelden hebben:
